De romaanse St.-Veronakapel
in Leefdaal 

 startpagina
 geografische situering
 reisroute
 de geschiedenis
   • het Steentijdperk
   • de Romeinse tijd
   • de Merovingers
   • de Karolingers
   • de Middeleeuwen
   • het verval (XV-XVIII e.)
   •de Moderne Tijd
 beschrijving van de kapel
   • de plattegrond
   • de constructie
   • de versiering
 de H. Verona
   • de H. Verona-legende
   • de H. Hubertus-legende
   • de verering
 de Verona-wandeling

 de merovingische kunst
   • het tijdskader
  • de kenmerken
  • de bouwkunst
  • de beeldhouwkunst
  • de miniaturen
  • het edelsmeedwerk

 de karolingische kunst
  • het tijdskader
  • de kenmerken
  • de bouwkunst
      - centraalbouw
      - basilica-kerken
      - crypten
      - kloosters
      - profane gebouwen
  • het edelsmeedwerk
  • de ivoorsnijkunst
  • de miniaturen
  • de muurschilderingen

 de romaanse kunst
  • religieuze aspect
  • het tijdskader
  • de bouwkunst
     - karakteristieken
     - de plattegrond
     - de constructie
     - de versiering
     - scholen in Europa
     - ons land
        - Maaslandgebied
           - kenmerken
           - voorbeelden
        - Scheldegebied
           - kenmerken
           - voorbeelden
     - crypten
     - kloosters
     - profane gebouwen
  • de beeldhouwkunst
       - portalen
       - tympanen
       - kapitelen
       - bas-reliëfs
  • de houtskulptuur
       - cultusbeelden
       - kruisbeelden
       - Maria-beelden
  • de ivoorsnijkunst
  • het metaalgietwerk
  • de edelsmeedkunst
       - in het maasland
       - reliekschrijnen
       - liturgie
       - boekbanden
  • de schilderkunst
       - miniaturen
       - fresco's
       - houtschildering
  • de glasramen
  • de weefkunst

 woordenschat
 links
 publicaties

De Sint-Veronakapel, ook wel Kruiskapel genoemd, ligt in de Vlaams-Brabantse Voervallei, op de zogeheten Vroenenberg of "Sinte Vrone", op de grens tussen de vroegere gemeenten Bertem en Leefdaal, sinds 1977 verenigd in de fusiegemeente Bertem.

De kapel was sinds haar ontstaan een parochiekerk (de oudste schriftelijke vermelding dateert van 1234), onder het patroonschap van de Kruisverheffing, die jaarlijks op 14 september wordt gevierd. Eerst was ze verbonden met de kapel van Egenhovenen, later werd ze zélf een kapel, die deel uitmaakte van de parochie Leefdaal.

17de- eeuwse kaart met Verona-kapel (rechts boven) uit "Het Kaartboek van de Abdij van Park 1665".
Uitgave van het Brussels Algemeen Rijksarchief, 2000, p. 183.

De Veronawijk en haar Kruiskapel beschikte, al van bij haar oprichting, niet over een duidelijk afgebakend territorium. Bovendien was zij eeuwenlang administratief en nu nog parochiaal in twee verdeeld.

• Het noordelijke gedeelte hoorde bij Bertem, dat oorspronkelijk een deel was van het domein van de Noordfranse abdij van Corbie. De latere feodale verhoudingen waren vrij ingewikkeld. De voornaamste gerechtigden waren de heren van Heverlee, die zich als voogden opwierpen. De baronie Heverlee maakte later deel uit van het hertogdom Aarschot.

• Het zuidelijk deel met de kapel, eertijds een parochiekerk, behoorde tot de heerlijkheid, later baronie Leefdaal.

Vanaf de Franse Revolutie (eind 18de eeuw) tot 1976 bestonden de afzonderlijke gemeenten Bertem en Leefdaal. Bij elk behoorde een deel van de Veronewijk. Door die eeuwenlange politieke en administratieve splitsing zijn er maar weinig vergelijkbare cijfers beschikbaar om de echte tendenzen van de lokale geschiedenis te schetsen.