Houten altaarretabel (12de e.) uit de Santa Maria kerk in Tahull (Spanje)
Tijdens de romaanse periode werd veelvuldig gebruikt gemaakt van hout voor plafonds en dakgebinten, maar in de beeldhouwkunst speelde hout verder geen grote rol. Hoewel de houtsnijders zich onderscheidden van de overige timmerlui, werden ze toch tot deze groep van ambachtslui gerekend. Ze vervaardigden immers een onvoltooid produkt, een soort van ruw houten model, dat in een volgend stadium werd beschilderd (polychromie) of werd afgewerkt met een kostbare bekleding van goud, zilver en edelstenen. Omdat hout een brandbare materie is moet het ons niet verbazen dat van de houtsculptuur uit de romaanse tijd bijster weinig is overgebleven. Toch zijn er een aantal merkwaardige kunstwerken bewaard gebleven.
12de eeuwse lessenaar afkomstig uit de kloosterkerk van Alpirsbach (Z.-Duitsland)
De houtsnijders vervaardigden niet enkel constructieve onderdelen van het kerkgebouw zélf (gebinte, plafond), maar ook veel liturgisch meubilair, zoals altaarretabels, ambo's, lessenaars, zitbanken, opbergkoffers, enz., was van hout, al dan niet beschilderd.
Aanbidding der Wijzen. Keulen, kerk St. Maria im Kapitol
detail van de houten toegangsdeur (1065)
Enkel de eersterangskerken konden zich bronzen toegangsdeuren veroorloven. De meeste kerken hadden houten deuren. De buitenkant van de toegangsdeur was niet zelden mooi geskulpteerd in bas-relief.
Dan zijn er nog tal van voorbeelden van losstaande houtsculpturen van Christus aan het Kruis, van Maria met het Kind Jezus en van heiligen, waaraan een aparte pagina op deze website is gewijd.
