ivoren diptiek uit de St.-Martinuskerk van Genoels-Elderen
(einde 8ste eeuw. Brussel, Kon. Musea Kunst en Geschiedenis)
De Frankische ivoorsnijders, verbonden aan het hof van Karel de Grote, lieten zich sterk inspireren door ivoren plaatjes met snijwerk uit de laatklassieke periode, uit Byzantium of Ravenna, nu nog bewaard in de schatkamers van de oudste kerken in het Westen. Die invloed der antieken is duidelijk merkbaar in
- de afbeelding van de de menselijke gestalte
- de houding en kleding van de figuren
- de ornamentale motieven
ivoren boekkaft van het evangelie ('Codex Aureus') van Lorsch.
Werk van de paleisschool van Aken, begin van de 9de eeuw
Deze platen met religieuze voorstellingen werden ingelegd in de wanden of het deksel van reliekkistjes en in de kaften van evangelieboeken. Het meest voorkomende tema was de triomferende Christusfiguur (Majestas Domini), een verchristelijkte weergave van de verheerlijking van de keizer op laatklassieke ivoorstukken.
bijbeltaferelen op ivoren boekplat van het getijdenboek van
koning Hendrik II, daterend van 870 (München, Staatsbibliotheek)
Vanaf de tweede helft van de 9de eeuw werd de Ottoonse ivoorsnijkunst uit het gebied van Moezel, Rijn en Maas meer volks, waarbij de oudere voorbeelden werden herwerkt naar eigen aard, met voorstellingen van plaatselijke legenden en gebeurtenissen uit meer recente tijd of uit heiligenlevens. De compositie en de uitwerking van figuren, planten en dieren werd vlotter en decoratiever. Aan het einde van de 10de eeuw zou deze Ottoonse ivoorsnijkunst op schitterende wijze de aanzet geven voor de romaanse beeldhouwkunst.
ivoren kelk van Lebuinus. Enig voorbeeld van ivoren kelk
voor de hele Karolingische tijd (Utrecht, Museum Catherijneconvent)
