De romaanse St.-Veronakapel
in Leefdaal 

 startpagina
 geografische situering
 reisroute
 de geschiedenis
   • het Steentijdperk
   • de Romeinse tijd
   • de Merovingers
   • de Karolingers
   • de Middeleeuwen
   • het verval (XV-XVIII e.)
   •de Moderne Tijd
 beschrijving van de kapel
   • de plattegrond
   • de constructie
   • de versiering
 de H. Verona
   • de H. Verona-legende
   • de H. Hubertus-legende
   • de verering
 de Verona-wandeling

 de merovingische kunst
   • het tijdskader
  • de kenmerken
  • de bouwkunst
  • de beeldhouwkunst
  • de miniaturen
  • het edelsmeedwerk

 de karolingische kunst
  • het tijdskader
  • de kenmerken
  • de bouwkunst
      - centraalbouw
      - basilica-kerken
      - crypten
      - kloosters
      - profane gebouwen
  • het edelsmeedwerk
  • de ivoorsnijkunst
  • de miniaturen
  • de muurschilderingen

 de romaanse kunst
  • religieuze aspect
  • het tijdskader
  • de bouwkunst
     - karakteristieken
     - de plattegrond
     - de constructie
     - de versiering
     - scholen in Europa
     - ons land
        - Maaslandgebied
           - kenmerken
           - voorbeelden
        - Scheldegebied
           - kenmerken
           - voorbeelden
     - crypten
     - kloosters
     - profane gebouwen
  • de beeldhouwkunst
       - portalen
       - tympanen
       - kapitelen
       - bas-reliëfs
  • de houtskulptuur
       - cultusbeelden
       - kruisbeelden
       - Maria-beelden
  • de ivoorsnijkunst
  • het metaalgietwerk
  • de edelsmeedkunst
       - in het maasland
       - reliekschrijnen
       - liturgie
       - boekbanden
  • de schilderkunst
       - miniaturen
       - fresco's
       - houtschildering
  • de glasramen
  • de weefkunst

 woordenschat
 links
 publicaties

Kenmerkend voor de romaanse stijl zijn rondbogen, dikke muren, tongewelven en kleine ramen. Maar de aanwezigheid van deze architectonische elementen op zich bepaalt niet zozeer de romaanse bouwstijl. Want romaanse gebouwen kunnen evengoed een kruis-, koepel- of zelfs kruisribbengewelf hebben, ofwel vlak overzolderd zijn. De aanwezigheid van een spitsboog is nog geen reden om het gebouw in de gotische stijl te klasseren. Essentieel is de wijze waarop de inwendige ruimte wordt bepaald en waarop de uitwendige bouwvolumes zijn opgebouwd. De samenstellende ruimtevormen en massa's zijn eenvoudige volumes met voorkeur voor kubus, halve cilinder, halve of kwart sfeer.

de romaanse ruimtewerking

Inwendig worden het schip, dwarspand en koor duidelijk van elkaar onderscheiden door een zware gordelboog op brede muurdammen, zelfs in een vlakgedekte kerk, waar geen gewelf dergelijke versteviging van het bouwwerk vereist.

Het schip zelf is ingedeeld door gemetselde pijlers, ook al dienen die niet altijd om gordelbogen van koepel- of kruisgewelven op te vangen. Onder een tongewelf worden constructief niet-noodzakelijke gordelbogen gemetseld, om de schipruimte in kleinere eenheden (travee) op te delen.

Een romaanse ruimte is rustig geleed, vertoont effen vlakken en kantige lijsten. De verticale lijnen worden door de horizontale tot een evenwichtige monumentaliteit gebonden. De eenheid van de romaanse bouwkunst is het resultaat van verscheidenheid: een ritmische opeenvolging van traveeën, sterke contrasten van langsrichting en dwarspand en schilderachtige koorperspectieven. Een gelijkmatig, niet overdadig licht verhoogt de sfeer van rust en ingetogenheid.

de romaanse bouwvolumes

de Dom van Worms (ca. 1180). Klare en afgewogen massa's vormen
samen één geheel: het schip verbindt de westbouw en de koorpartij

Uitwendig blijft er een klare afscheiding tussen de anders werkende volumes: tussen de meer verticale westtorens en de hoger opgetrokken kruising, soms geflankeerd door slanke traptorens naast het koor, staan de meer horizontaal gerichte beuken.

Geen enkel element overheerst, maar allemaal samengevoegd geven ze een indruk van statigheid. De wanden behouden hun vlakwerking, ook al worden ze ingedeeld door vlakke muurbanden (lisenen) die bij niet-overwelfde gebouwen geen constructieve zin hebben. De zwakke helling van de grote daken, tussen 30° en 40°, verhoogt de statische rust.

2. Voorhal van de wetfaçade 3. De westelijke dwarstravee 4. Twee westtorens 5. Het middenschip 6. Twee zijbeuken 7. De vieringstoren 8. De dwarsbeuk 9. Het koor 10. De apsis 11. De kooromgang, soms omringd door kranskapellen

componenten van de romaanse kerkelijke bouwkunst

geslotenheid en klaarheid

De romaanse zin voor geslotenheid en duidelijkheid uit zich in een sobere en klare lijn van de rondboog, zowel in de constructieve onderdelen (scheibogen tussen schip en zijbeuk) als in de decoratieve opbouw (boogveld boven deuren, hangfriezen).