De romaanse St.-Veronakapel
in Leefdaal 

 startpagina
 geografische situering
 reisroute
 de geschiedenis
   • het Steentijdperk
   • de Romeinse tijd
   • de Merovingers
   • de Karolingers
   • de Middeleeuwen
   • het verval (XV-XVIII e.)
   •de Moderne Tijd
 beschrijving van de kapel
   • de plattegrond
   • de constructie
   • de versiering
 de H. Verona
   • de H. Verona-legende
   • de H. Hubertus-legende
   • de verering
 de Verona-wandeling

 de merovingische kunst
   • het tijdskader
  • de kenmerken
  • de bouwkunst
  • de beeldhouwkunst
  • de miniaturen
  • het edelsmeedwerk

 de karolingische kunst
  • het tijdskader
  • de kenmerken
  • de bouwkunst
      - centraalbouw
      - basilica-kerken
      - crypten
      - kloosters
      - profane gebouwen
  • het edelsmeedwerk
  • de ivoorsnijkunst
  • de miniaturen
  • de muurschilderingen

 de romaanse kunst
  • religieuze aspect
  • het tijdskader
  • de bouwkunst
     - karakteristieken
     - de plattegrond
     - de constructie
     - de versiering
     - scholen in Europa
     - ons land
        - Maaslandgebied
           - kenmerken
           - voorbeelden
        - Scheldegebied
           - kenmerken
           - voorbeelden
     - crypten
     - kloosters
     - profane gebouwen
  • de beeldhouwkunst
       - portalen
       - tympanen
       - kapitelen
       - bas-reliëfs
  • de houtskulptuur
       - cultusbeelden
       - kruisbeelden
       - Maria-beelden
  • de ivoorsnijkunst
  • het metaalgietwerk
  • de edelsmeedkunst
       - in het maasland
       - reliekschrijnen
       - liturgie
       - boekbanden
  • de schilderkunst
       - miniaturen
       - fresco's
       - houtschildering
  • de glasramen
  • de weefkunst

 woordenschat
 links
 publicaties

Na het Verdrag van Verdun werden de tegenwoordige Nederlanden verdeeld in twee delen, met de Schelde als scheidingslijn: het oostelijk gedeelte, Neder-Lotharingen of Lotherrijk genoemd, dat afhing van Duitsland; het westelijk gedeelte, Vlaanderen, een leen van de Franse kroon. Bijgevolg kan men niet spreken van een aparte zelfstandige romaanse bouwschool voor ons land. Het gebied zat "te paard" op twee naburige scholen: de Noord-Franse (met invloeden in het Vlaamse Scheldebekken) en de Rijnlandse (met de Maaslandse variant in Wallonië, het oostelijk deel van Vlaams-Brabant en het zuiden van Nederlands-Limburg).

Als "takken van dezelfde romaanse boom" zijn de Maas- en Schelderomaanse bouwkunst vertonen ze heel wat gemeenschappelijke kenmerken. Ze behoorden immers beiden tot het "oerdomein" van de Karolingische kunst en dat bleef later natuurlijk doorwerken. In het grensgebied van beide "Belgische scholen", dat dwars door de huidige provincies Henegauwen, Vlaams-Brabant en de Kempen loopt, nemen ze zelfs karakteristieken van mekaar over, bijv. de (typisch Maaslandse) westbouw of westertoren en de (Schelderomaanse) oostelijke vieringtoren (= op de kruising van het schip en het oosttransept). Wat hebben ze zoals met mekaar gemeen?

• de voorkeur voor de houten afdekking van het kerkschip in plaats van de gewelfbouw.
• de opbouw van de muren, bogen, gewelven en daken.
• de eenvoud van de constructie en een esthetische uitzicht dat meer wordt bepaald door de grote volumes en lijnen dan door het detail.
• een overwegend basilicaal grondplan (vooral in de plattelandskerken), waarbij de middenbeuk en de twee zijbeuken zich in de breedte verhouden tot elkaar als 1 : 2 : 1.
• een sobere versiering. Tot het einde van de 12de eeuw is de monumentale beeldhouwkunst uiterst zeldzaam.

Niettenmin vormen beide Belgische "scholen" elk een duidelijk omlijnde entiteit met eigen karakteristieken en duidelijke onderlinge verschilpunten.

• Zoals hierboven al aangegeven is de westbouw, of zijn gereduceerde vorm, de westertoren, typisch voor het Maasgebied, terwijl in het Scheldegebied het hoofdaccent duidelijk ligt op het oostelijke deel van de kerk, met name op de vieringstoren.
• de oostelijke kruisbeuk is, zeker in de kleine kerken, nagenoeg onbestaande in het Maasland, terwijl die in het Scheldebekken, ook in de tweederangskerken, algemene regel is.
• de grote kerken in de Vlaamse Scheldestreek hebben vaak tribunes boven de zijbeuken, in het Maasland ontbreken die meestal.
• crypten zijn zeldzamer in Vlaanderen dan in Wallonië.
• de koorafsluiting is veelal rond in het Maasgedeelte, in hetScheldegedeelte daarentegen wordt het koor in de regel afgesloten door een rechte muur.
• tenslotte is er ook een belangrijk verschil wat betreft de chronologische afbakening van de romaanse bouwkunst. In het Scheldegebied komt de romaanse bouwstijl later tot ontwikkeling en doet de gotische stijl er vroeger haar intrede (reeds rond 1200 via Doornik) dan in het Maasgebied, waar men dus veel meer vroeg-romaanse en laat-romaanse kerkgebouwen aantreft.