|
startpagina
geografische situering
reisroute
de geschiedenis
• het Steentijdperk
• de Romeinse tijd
• de Merovingers
• de Karolingers
• de Middeleeuwen
• het verval (XV-XVIII e.)
•de Moderne Tijd
beschrijving van de kapel
• de plattegrond
• de constructie
• de versiering
de H. Verona
• de H. Verona-legende
• de H. Hubertus-legende
• de verering
de Verona-wandeling
de merovingische kunst
• het tijdskader
• de kenmerken
• de bouwkunst
• de beeldhouwkunst
• de miniaturen
• het edelsmeedwerk
de karolingische kunst
• het tijdskader
• de kenmerken
• de bouwkunst
- centraalbouw
- basilica-kerken
- crypten
- kloosters
- profane gebouwen
• het edelsmeedwerk
• de ivoorsnijkunst
• de miniaturen
• de muurschilderingen
de romaanse kunst
• religieuze aspect
• het tijdskader
• de bouwkunst
- karakteristieken
- de plattegrond
- de constructie
- de versiering
- scholen in Europa
- ons land
- Maaslandgebied
- kenmerken
- voorbeelden
- Scheldegebied
- kenmerken
- voorbeelden
- crypten
- kloosters
- profane gebouwen
• de beeldhouwkunst
- portalen
- tympanen
- kapitelen
- bas-reliëfs
• de houtskulptuur
- cultusbeelden
- kruisbeelden
- Maria-beelden
• de ivoorsnijkunst
• het metaalgietwerk
• de edelsmeedkunst
- in het maasland
- reliekschrijnen
- liturgie
- boekbanden
• de schilderkunst
- miniaturen
- fresco's
- houtschildering
• de glasramen
• de weefkunst
woordenschat
links
publicaties
|
|
| de verering van de heilige Verona |
Van oudsher werd jaarlijks in de Kruiskapel van Leefdaal een hoogmis gecelebreerd op het patroonsfeest, het feest van de Kruisverheffing op de 2de zondag van september. Maar vanaf de middeleeuwen kwam daarnaast de verering van St.-Verona tot bloei. Deze erediensten werden nooit goedgekeurd door de kerkelijke autoriteiten, omdat ze berustten op een legende.
De Verona-verering omvatte o.m.:
- enkele rituelen.
- driemaal rond het altaar of kapel lopen.
- gewijde aarde meenemen naar huis om te mengen in het voedsel van een zieke of om brokjes ervan onder het hoofdkussen te leggen van angstige kinderen.
- uit de zogeheten Veronabron dronken bedevaarders en mensen uit de omgeving water om te genezen van koorst en tandpijn en om moeilijke kinderen rustig te maken.
- Al in een ver verleden welde deze bron op ten noorden van de kapel. Voor de omwonenden was ze een heilige plaats, die vruchtbaarheid en leven geeft aan mens en natuur. In de 8ste eeuw droegen de Franken er offeranden op.
- Later kreeg ze de naam "Veronabron", omdat volgens de Sint-Veronalegende de heilige zélf aan de basis lag van het onstaan van de bron. De bron werd voor het eerst vermeld in 1460 en staat afgebeeld op een kaart uit 1596-98 (fig.23).
- In 1871 werd een veldkapelletje gemetseld boven de bron.
- In 1957 verving men het bouwvallig geworden veldkapelletje door een modern gebouwtje, naar een ontwerp van architect Michiel Viérin (fig. 52). Binnenin bevindt zich een halfverheven beeldhouwwerk, nl een een gestileerde voorstelling van de H. Verona met de twee Duitse pelgrims waarvoor ze, volgens de legende, de bron deed opwellen. Bovenop staat een smeedijzeren kruis.
Later werd een witte steen in de zijgevel gemetseld met het opschrift: "1871 - S. Veronica".
_____________________________
De veronabron ontspringt naast de Dorpsstraat te Leefdaal, op het voorplein van het huis nummer 283, vlak bij de grens met de vroegere gemeente Bertem. De Verona- of kruiskapel, vroeger een parochiekerk, ligt een honderdtal meter ten zuiden op een heuvel.
De middeleeuwse volksvroomheid heeft het bronwater een wonderbare kracht toegedient. Het zou met name de kwade koorts genezen, de tandpijn verzachten en de angstige kinderen rust bezorgen. Tot de tweede wereldoorlog bezochten vele bedevaarders de bron en de kapel op de heuvel. Zij liepen driemaal rond het gebouw of rond het altaar. Onder een losliggende arduinen steen namen zij wat aarde om het te mengen in het voedsel van de zieken of in te nemen met het bronwater. Daarna is de toeloop erg verminderd. Het water is jarenlang gebruikt bij de witloofteelt. Wonderlijk- of misschien niet? – het loof uit de Veronewijk was altijd prima.
De legende vertelt dat Verona, Duitse keizerin en abdis, en dus een heilige vrouw, op weg naar het graf van haar broer te Lembeek aan de Heilige Kruiskerk halt hield. Twee dorstige Duitse pelgrims op doorreis vroegen hun keizerin om water. De heilige liet voor hen de bron ontspringen door eenvoudig haar staf in de grond te steken. De legende is schriftelijk vastgelegd rond het jaar 1500, maar is duidelijk al veel vroeger verteld.
Een gebouwtje beschermd sinds eeuwen de wonderlijke bron. Het huidige monumentje uit 1957 vervangt een ander, dat in 1871 was gemetseld als een lief veldkapelletje. Maar ook dit laatste was al een herbouw. Op een tekening uit het album van Karel van Croij uit 1596 komt al een bouwsel voor. De bron leverde toen meer water dan nu. Het liep langs een sloot naar de nabije Voer.
Het huidige bijna vijftig jaar oude eenvoudige gebouwtje oogt erg modern. Het is opgetrokken uit baksteen, is witgeverfd en heeft een zwevend betonnen dak. In een zijmuur is de naamsteen van de kapel uit 1871 ingewerkt. De open voorzijde geeft zich op een witstenen halfverheven beeldhouwwerk dat gestileerd het verhaal voor van Verona en haar pelgrims oproept.
De ontwerper van het gebouw was architect Michiel Viérin, toen inwoner van Leefdaal, later verhuisd naar Tervuren. Hijzelf heeft het opgetrokken met de hulp van metselaar Guillaume Smets en onderpastoor Paul Kerremans. Smid Jaak Van Herck leverde het smeedwerk. Het bas-reliëf is een werk van beeldhouwer Jan Meert uit Lot, leraar aan het Sint-Lucas en het Sint-Imelda Instituut te Brussel. Het gebouwtje is ooit verplaatst om een betere toegang tot het achterliggende huis te verzekeren.
__________________________________
Beneden de Vroenenberg, de bron, waar St. verona, toen ze de schapen hoedde, haar staf in de grond stak.
______________________________________
- De pelgrims brachten in de Middeleeuwen tevens een bezoek aan Verona's graftombe. Het ging om de Merovingsche sarkofaag, vermoedelijk daterend uit de 9de of 10de eeuw. die tijdens restauratiewerken in 1951 is blootgelegd. Een belangrijke persoon, waarvan de identiteit niet bekend is, werd er ooit in begraven. In het volksgeloof ging het om niemand minder dan om de H. Verona.
Haar relieken werden bij de jaarlijkse kermis (2de zondag van september) in processie rondgedragen, tot het aartsbisdom elke verering verbood. Maar die Verona-verering bleef nog doorgaan tot in de jaren '60 van de vorige eeuw.
De laatste jaren is er ook op de laatste zondag van augustus een Veronadag met bloemverering van de kapel en een geleid bezoek. Elke zondag wordt in de kapel een mis opgedragen.
___________________________________
Veronafeest - 29 augustus 2004
Zo gaat de legende: een vrome vrouw trok vanuit Duitsland met een ossenspan naar een bestemming - misschien op bedevaart. Tussen Leuven en Tervuren weigerden de ossen verder te gaan. De vrouw bouwde op die plaats een sobere woonst en richtte er eveneens een kapel op. Volgens de legende heette de vrouw Verona.
Deze kapel bestaat nog steeds en staat net op het grondgebied van Leefdaal. Er is een trouwe groep mensen die haar verzorgt: het gazon en het pad errond; herstellingen aan binnen- en buitenkant, bloemen, kaarsen en zang voor tijdens de vieringen. Jawel, een aantal mensen leven voor de kapel.
Hoewel ze ouder is, en waarschijnlijk de moederkerk is van de parochiekerken in de buurt - Leefdaal, Bertem en Korbeek-Dijle - is ze nooit parochiekerk geworden, en zoals een moeder heeft ze haar kinderen in hun rol voorrang gegeven. Ze bleef kapel.
Maar juist deze onafhankelijkheid geeft haar een unieke positie in de traditie: oudste traditie is het Veronafeest, de dag die aan de kapel gewijd is. Sinds jaren wordt ze dan - zeer letterlijk - in de bloemen gezet, ontvangt ze meer mensen, wil men er vrolijker zingen. Pastoor Michel Verbeeck heeft deze traditie ingezet, met veel steun van de omwonenden, die bloemen verzamelden in de tuinen, in de velden, die de kapel een grondige beurt gaven, die zorgden voor staanders om de bloemstukken hoog op te zetten.
Op de laatste zondag van augustus wordt de kapel gevierd. 15 uur: Historische uiteenzetting over de Veronakapel door Willy Brumagne. Iedereen is van harte welkom!
____________________________________________________________-
| © Copyright 2006-2008. Alle rechten voorbehouden. Contact: Wim Wylin
|
|